کلید دانش

ارگ علیشاه

پنجشنبه 8 فروردین 1392

ارگ تبریز (ارگ علیشاه ) نام یک بنای تاریخی در تبریز است . سبک معماری این بنا به شیوه ی آذری و معمار آن استاد فلکی تبریز ذکر شده است.



ارگ تبریز (ارگ علیشاه ) نام یک بنای تاریخی در تبریز است . سبک معماری این بنا به شیوه ی آذری و معمار آن استاد فلکی تبریز ذکر شده است. این ارگ یکی از بلندترین دیوار های تاریخی کشور و نماد کشور تبریز است. این ارگ در مرکز شهر تبریز ، در ضلع جنوبی تقاطع خیابان امام خمینی و فردوسی قرار دارد و امروزه فضای پیرامون آن برای برگزاری نماز جمعه مورد استفاده قرار می‌گیرد و مصلای بزرگ تبریز در این مکان احداث شده‌است .


ارگ تبریز توسط خواجه تاج‌الدین علی‌شاه بنا شده‌است. این بنا براثر زمین‌لرزه و گذر زمان تا حدودی تخریب شده‌است. در محوطهٔ ارگ، آثار تاریخی ارزشمندی همچون «مدرسهٔ نجات» که به‌عنوان یکی از نخستین مدارس ایران به‌شمار می‌رفت و نیز «سالن تئاتر شیر و خورشید» قرار داشت. ارگ تبریز و محوطه باستانی آن در 15 دی 1310 خورشیدی به شماره 170 در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است و نقشه حریم استحفاظی قانونی و ظوابط حفاظتی آن در نشست 29 خرداد سال 1357 شورای حفاظت آثار تاریخی مشخص و مورد تایید اعضا قرار گرفته است .

امروزه تنها بخشی از دیوار های عظیم و محراب بسیار بلند شبستان جنوبی این مسجد برجای مانده‌است که خود موید شکوه و آبادانی آن در گذشته‌است. دیوارهای موجود در حقیقت تشکیل‌دهندهٔ ایوان تاق‌پوش و حمال تاقی استوانه‌ای عظیمی بوده‌است که فضای به‌وجودآمده به‌عنوان شبستان و عنصبر اصلی مسجد علی‌شاه به‌شمار می‌رفته‌است. بقایای موجود بنا، حکایت از یک ایوان به‌عرض 15و30 متر و جرز و دیوار های کناری به ضخامت 40و10 متر و پی ها و فونداسیونی ژرف و حجیم متناسب سازه‌های فوقانی و ارتفاع احتمالی بنا تا خط آغاز طاق استوانه‌ای 25 متر (البته دقت رد تناسب سازه‌های اثر 36 متر صحیح به‌نظر می‌رسد) بوده‌است.


ارگ علیشاه در زمان قاجار

 

ژان شاردن ، جواهرفروش و جهانگرد فرانسوی بود که کتاب 10 جلدی "سفرهای سر ژان شاردن " به عنوان یکی از بهترین کار های پژوهشگران غربی درباره ی ایران و شرق نزدیک برشمرده می شود . این کتاب در ایران با نام سیاحتنامه شاردن با ترجمه محمد عباسی توسط موسسه مطبوعاتی امیرکبیر در سال 1335 منتشر شده است. جالب است بدانید که وی در سفر های خود به شرق ، از تبریز هم دیدنی کرده و در کتابش ارگ علیشاه را اینگونه بیان می کند : « تعداد مساجد تبریز 250 است ... مسجد علیشاه تقریبا بالتمام مخروبه و منهدم شده است. قسمت های سفلی که به گزاردن نماز افراد مردم اختصاص دارد و مناره آن که بسیار رفیع و بلند است ، مرمت کرده اند . هنگام ورود از ایوان نخستین اثری که از تبریز مشاهده می شود ، همین مناره است . چهارصد سال می شود که این مسجد را خواجه علیشاه بنا کرده است . مشار الیه صدراعظم غازان خان شاهنشاه ایران که مقر سلطنتش تبریز بود و در همان جا نیز به خاک سپرده شده بوده است . هنوز هم مقبره ی وی در یک منار مخروبه ی عظیمی که به نام او ، منار "غازان خان " نامیده می شود ، مشهود است . »


                                                  

                             ژان شاردن ، جهانگرد فرانسوی :

 




ارگ علیشاه در حال بازسازی


 

منبع : ویکی پدیا فارسی ، دانشنامه ی آزاد


 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر


فهرست وبلاگ
پیوندهای روزانه
طبقه بندی
آرشیو
نویسندگان
صفحات جانبی
نظرسنجی
    در چه باره ای مطلب بنویسم ؟ ( لطفا نظر دهید )










آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
جستجو
آخرین پستها
اَبر برچسبها